مقالات پر بازدید
یگانهای زرهی ارتش در دفاع مقدس
یگانهای زرهی ارتش جمهوری اسلامی ایران نقشی اساسی در دفاع مقدس داشتند. به طور کلی میتوان نقش یگانهای زرهی در طول جنگ را به سه مقطع تقسیم کرد:
الف. آغاز جنگ
ب. سال 60 و 61
ج. بعد از عملیات رمضان
در مقطع اول وظیفۀ اصلی یگانهای زرهی «جنگ تاخیری» و «تثبیت دشمن» بود. در مقطع دوم، فرماندهان ارتش و سپاه با ترکیب یگانهای پیاده و زرهی و ایجاد استراتژی آفندی مناسب، بیشترین بهره را از یگانهای زرهی بردند و در مقطع سوم، یگانهای زرهی بیشتر نقش «پشتیبانی» پیدا کردند.
شهید حسن آبشناسان
شهید حسن آبشناسان متولد 19 اردیبهشت ماه سال 1315 شمسی است. او که یکی از فرماندهان برجستۀ نظامی در جنگ تحمیلی با عراق بود، در بین رزمندگان به نام «شیر صحرا» شناخته میشد. شهید آبشناسان فرماندۀ قسمتی از لشکر شمال غرب نزاجا و همینطور لشکر بیست و سه نیروهای ویژه هوابرد ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. او در هشت مهر سال 1364 طی عملیات قادر به شهادت رسید.
نبرد حران
نبرد حران (Battle of Harran) یکی از نبردهای مهم و سرنوشتساز تاریخ باستان است. این نبرد سرنوشت خاورمیانه را تعیین کرد و جلوی پیشروی امپراتوری روم در شرق را گرفت. سورنا، سردار ایرانی، با شکست کراسوس، سردار رومی، توانست تسلط ایران بر عراق و سوریه را حفظ کرده و رومیها را عقب براند. همچنین، این شکست یکی از بزرگترین شکستهای تاریخ روم به حساب میآید. روم در آن سالها قدرتمندترین امپراتوری دنیا بود و در هیچ جنگ بزرگی شکست نخورده بود. شکست حران ضربهای سنگین بر رومیها وارد کرد و آنها را برای مدتی طولانی از مرزهای ایران دور کرد.
جنگ شناختی در پارادایم عقلگرایی
برای فهم «جنگ شناختی» ابتدا باید تعریف و چهارچوب شناخت و معرفت را تعیین کرد و دانست که معرفت چه تعریفی دارد. دستگاههای فلسفی مختلف هر یک تعریفی خاص از شناخت و معرفت ارائه میدهند. یکی از دستگاهها و پارادایمهای مهم فلسفۀ معرفت و شناخت «عقلگرایی» (Rationalism) است. عقلگرایی حوزهها و شاخههای متعددی دارد. با این حال، یکی از مهمترین شاخههای عقلگرایی مربوط به مکتب «کارتزین» (Cartesian) است. این مکتب مربوط به فلسفۀ رنه دکارت و پیروانش (مانند مالبرانش، اسپینوزا، لایبنیتس و ...) است. در این مکتب، معرفت یک امر کاملا عقلانی است که بری از هرگونه دخالت انفعال حسی است. از نظر متفکران کارتزین، اگر هم حس یا احساس در معرفت دخالت داشته باشد، تاثیرش علّی نبوده و صرفا زمینهساز و فراهمکنندۀ معرفت است.
توپخانه در ارتش ایران
توپ از جمله تجهیزات نظامی مهمی است که در عصر آق قویونلوها و صفویه توجه ایرانیان را به خود جلب کرد. ضربۀ سنگین توپخانۀ سلطان سلیم عثمانی به ارتش جوان شاه اسماعیل صفوی سبب شد ایران جدید خیلی زود به ضرورت به کار بردن این سلاح پی ببرد. شاه اسماعیل علاقۀ زیادی به توپ جنگی نداشت و به کارگیری آن را خلاف اصول نبرد جوانمردانه میدانست. اما شاه طهماسب اول و بعدها شاه عباس اول بر ضرورت ساخت یک واحد توپخانه اصرار داشته و آن را تنها راه جلوگیری از تکرار شکست چالدران میدانستند. واحد توپخانۀ ارتش ایران در عصر شاه عباس صفوی ایجاد شد. از زمان شاه عباس تا دوران محمدشاه قاجار، توپخانۀ ارتش ایران فراز و فرود زیادی را از سر گذراند و تحولات متعددی داشت.
مقالات برگزیده
اخلاق و جنگ
رابطۀ اخلاق و جنگ همواره مورد توجه فیلسوفان، متفکران و نظریهپردازان بوده است. این پرسش بنیادین که «آیا جنگ مطلقا غیراخلاقی است یا خیر؟» همواره مورد بررسی بوده و پاسخهای متعددی به آن داده شده است. به طور کلی، سه دسته پاسخ به پرسش فوق داده شده است. گروهی مانند برتراند راسل، مطلقا جنگ را غیراخلاقی و ناقض حدود اخلاقی میدانند. گروهی دیگر مانند توماس هابز، جنگ را ورای اخلاق دانسته و معتقدند به هیچ وجه نمیتوان انتظار رعایت اخلاق را از جنگسالاران داشت. گروهی نیز به «جنگ عادلانه» یا مشروع معتقدند و تاکید دارند جنگ یک «شر ضروری» است و در برخی موارد، ورود به جنگ لازم و گریزناپذیر است. این نظریه پردازان معتقدند جنگ نیز یک پدیده اجتماعی است و باید حدودی داشته باشد و رعایت حدود جنگ نیز «اخلاق جنگ» نامیده میشود. به طور کلی، به گروه اول که معتقدند جنگ مطلقا شر است و با اخلاق در تناقض است «صلحگرایان»، به گروه دوم که معتقدند جنگ ورای اخلاق است و نباید با قواعد اخلاقی، آن را محدود کرد، «واقعگرایان» و به گروه سوم که رایی میانه را برمیگزینند، معتقدان به «جنگ عادلانه» میگویند.
تفکر منطقی و جنگ شناختی
علم منطق اولین بار توسط ارسطو، فیلسوف شهیر یونانی تدوین شد. ارسطو در کتاب «اُرگانون» یا «ارغنون» مسائل منطقی را تدوین کرد و برای نخستین بار به آن شکل و فرم داد. اما منطق چیست و ارسطو چه هدفی از تدوین آن داشت؟ آنچه ارسطو ایجاد کرد تا قرنها بر ذهن فیلسوفان و متفکران اثر گذاشت، تا جایی که نزد فیلسوفی مانند لودویگ ویتگنشتاین به صورت علم مطلق و قاعدۀ شناخت درآمد.
نبرد ادسا
نبرد ادسا یکی از مشهورترین نبردهای تاریخ است. این نبرد در سال 260 بعد از میلاد میان دو لشکر ایران ساسانی به فرماندهی شاپور اول و روم به فرماندهی امپراتور والرین به وقوع پیوست. این نبرد با پیروزی قاطع ارتش ساسانی به پایان رسید. در پایان این نبرد، امپراتور والرین به اسارت ارتش ایران درآمد. او تا پایان عمر در اسارت شاپور بود. به دستور شاپور تندیسهای فراوانی در جای جای ایران ساخته شد تا لحظۀ پیروزی ایران بر روم و تسلیم قیصر روم ثبت شود.
عملیات مروارید
عملیات مروارید که در تاریخ 7 آذرماه 1359 در ساحل اروندرود انجام شد یکی از غرورآفرینترین عملیاتهای رزمی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول 8 سال دفاع مقدس است. این عملیات که با حمایت نیروی هوایی ایران انجام گرفت، نتایج شگفتی برای ایران داشت و ضربات جبران ناپذیری به نیروی دریایی رژیم بعث و همچنین، صنعت صادرات نفت آن وارد کرد. در نتیجۀ این عملیات، ۵ فروند قایق موشکانداز عراقی کلاس اوسا و ۷ فروند شناور دیگر عراقی غرق شده و ۶ فروند میگ۲۳، یک فروند میگ۲۱ و یک فروند بالگرد سوپر فرلون نیروی هوایی عراق سرنگون شدند.در این عملیات، قایق موشک انداز پیکان مقاومت و رشادت زیادی از خود نشان داد و در نهایت، توسط نیروی دریایی عراق غرق شد. به سبب این رشادت و دلاوری و همچنین، نتایج شگفت عملیات مروارید، روز 7 آذر به عنوان روز ملی نیروی دریایی انتخاب شد.
شهید احمد کشوری
احمد کشوری از شهدای بزرگ هوانیروز در طول دفاع مقدس و خلبان بالگردهای بل-۲۰۶آ جت رنجر و بل ایاچ-۱ کبرا بود. وی نقش برجستهای در عملیاتهای مختلف سال نخست جنگ تحمیلی داشت و در مقابله با شورش جداییطلبان در کردستان نیز رشادت زیادی از خود نشان داد.
